ศูนย์รวมความรู้

กระทรวงเทคโนโลยี
สารสนเทศและการสื่อสาร

รายละเอียดแนวทางการพัฒนากิจการอวกาศ
ของประเทศไทย
 


หน่วยงานในสังกัดกระทรวงไอซีที












<< เชื่อมโยงเว็บไซต์ >>

  หน้าหลัก \ ข่าวอวกาศ

    การพยากรณ์สภาพอวกาศกับการป้องกันระบบไฟฟ้า


การทดลองของโครงการ Solar Shield ของนาซาได้ทดสอบว่า การพยากรณ์สภาพอวกาศ (space weather forecast) อย่างทันการ จะมีส่วนช่วยให้บริษัทผลิตไฟฟ้าต่างๆ สามารถจ่ายกระแสไฟฟ้าไปสู่เครื่องใช้ไฟฟ้าหรืออุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ต่างๆ ตามครัวเรือนที่เราใช้กันอยู่ ได้หรือไม่ อย่างไร

ในขณะที่บริษัทผลิตไฟฟ้าต่างๆ พยายามที่จะจัดสรรไฟฟ้าให้เพียงพอต่อความต้องการใช้งาน แต่มนุษย์เรากลับมีความต้องการใช้ไฟฟ้าเพิ่มมากขึ้นเรื่อยๆ ซึ่งปริมาณกระแสไฟฟ้าที่ถูกจัดสรรให้นี้ก็เริ่มจะจำกัดและเหลือปริมาณไม่มากเพียงพอสำหรับเผื่อไว้ เพื่อป้องกันข้อผิดพลาดอื่นๆ ซึ่งทำให้บริษัทผลิตไฟฟ้าเหล่านี้จำเป็นต้องพึ่งการเตือนสภาพอากาศที่ร้ายแรงขั้นสูง ซึ่งสภาพดังกล่าวอาจจะทำลายโครงข่ายระบบส่งไฟฟ้า ทั่วทั้งอเมริกาเหนือ และการเตือนสภาพอากาศนี้ต้องมีการพยากรณ์แบบใกล้เวลาจริง (near real-time) อีกด้วย

รูป CME จากการสำรวจของดาวเทียม SOHO เพื่อใช้เป็นโมเดลพยากรณ์สภาพอวกาศ

รูปลมสุริยะจากการสำรวจของดาวเทียม ACE เพื่อใช้เป็นโมเดลพยากรณ์สภาพอวกาศ

สภาพอวกาศมีต้นกำเนิดจากดวงอาทิตย์ การระเบิดปะทุของรังสีดวงอาทิตย์ ได้แก่ การระเบิดทันทีทันใดของการแผ่รังสีจากพื้นผิวของดวงอาทิตย์ หรือ การระเบิดขนาดมหึมาของพลาสมา (plasma) ซึ่งขยายตัวออกมาจากคอโรนา (corona) ของดวงอาทิตย์ (coronal mass ejection : CME) ซึ่งสามารถ“พ่น”กลุ่มอนุภาคที่มีประจุไฟฟ้าไหลออกจากดวงอาทิตย์ที่เรียกว่า ลมสุริยะ (solar wind) เมื่อลมสุริยะทำปฏิกิริยากับสนามแม่เหล็กโลก (สนามแม่เหล็กที่เกิดจากการหมุนของแกนโลกชั้นนอก สนามแม่เหล็กมีขั้วเหนือและใต้ และห่อหุ้มโลกทั้งโลกไว้[magnetosphere]) อนุภาคจะปล่อยพลังงานออกมาเหนี่ยวนำให้เกิดกระแสในชั้นบรรยากาศที่เรียกว่า Geomagnetically Induced Current (GIC) ซึ่งมีผลมากกับสายส่งไฟฟ้าแรงสูงถึงขึ้นทำให้ไฟฟ้าดับได้ เนื่องจาก GIC จะทำให้เกิดกระแสไฟฟ้ามากเกินกว่าที่หม้อแปลงไฟฟ้าแรงสูงทนทานได้ ซึ่งในปี พ.ศ. 2532 เหตุการณ์ดังกล่าวนี้ได้เคยเกิดขึ้นมาแล้วที่โครงข่ายระบบส่งไฟฟ้าของประเทศแคนาดา ซึ่งทำให้ไฟฟ้าดับไปกว่า 9 ชั่วโมง สร้างความเสียหายทางเศรษฐกิจอย่างมหาศาล

การทดลองระบบของ Solar Shield ใช้พยากรณ์สภาพอวกาศที่จะมีผลต่อโครงข่ายระบบส่งไฟฟ้าของทวีปอเมริกาเหนือ ซึ่งมีห้องปฏิบัติการอยู่ที่ศูนย์การบินอวกาศกอดดาร์ด ในกรีนเบลต์ มลรัฐแมรีแลนด์ โดยอาศัยคอมพิวเตอร์คำนวณโมเดลทางด้านฟิสิกส์ของการสังเกตการณ์ดวงอาทิตย์และลมสุริยะ ทีมนักวิจัยได้สร้างวิธีการการพยากรณ์สภาพอวกาศเป็น 2 แบบ คือ การพยากรณ์ระยะยาว 1-2 วัน และ การพยากรณ์ระยะสั้น 30-60 นาที โดยใช้ข้อมูลจากดาวเทียม SOHO และดาวเทียม ACE ตามลำดับ โครงการนี้อยู่ในขั้นทดลองและประเมินผล ซึ่งอาจจะถูกเปลี่ยนไปให้หน่วยงานที่ไม่ใช่ของนาซานำไปปฏิบัติต่อไปในอนาคต

แหล่งข้อมูลอ้างอิง

ข่าววันที่ 10 สิงหาคม 2551

กลับไปด้านบน


copyright © 2016 กองโครงสร้างพื้นฐานเทคโนโลยีดิจิทัล สำนักงานคณะกรรมการดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม
ชั้น 7 อาคาร B ศูนย์ราชการเฉลิมพระเกียรติ 80 พรรษา 5 ธันวาคม 2550 ถนนแจ้งวัฒนะ แขวงทุ่งสองห้อง เขตหลักสี่ กรุงเทพฯ 10210
โทรศัพท์ 0-2141-6877 โทรสาร 0-2143-8027 e-mail: space@mict.go.th